Ο πόνος που ξεκινά από τη μέση και κατεβαίνει στο πόδι είναι από τα πιο συχνά προβλήματα της σπονδυλικής στήλης. Πολλές φορές οφείλεται σε δισκοκήλη, δηλαδή σε μετατόπιση μέρους του μεσοσπονδύλιου δίσκου, που πιέζει ένα νεύρο. Οι περισσότεροι άνθρωποι βελτιώνονται χωρίς χειρουργείο. Όταν όμως ο πόνος επιμένει ή εμφανίζεται αδυναμία, ο γιατρός μπορεί να προτείνει μικροδισκεκτομή. Παρακάτω θα δείτε πότε προτείνεται, πώς γίνεται, τι να περιμένετε στην ανάρρωση και ποια σημάδια θέλουν άμεση ιατρική εκτίμηση.
Δισκοκήλη και πόνος στο πόδι: τι συμβαίνει
Ανάμεσα στους σπονδύλους υπάρχουν οι δίσκοι, που λειτουργούν σαν μαξιλαράκια. Σύμφωνα με τη Mayo Clinic, δισκοκήλη έχουμε όταν το μαλακό κέντρο του δίσκου βγαίνει προς τα έξω μέσα από μια ρωγμή στο εξωτερικό του περίβλημα. Όταν αυτό συμβαίνει στο κάτω μέρος της πλάτης, μπορεί να προκαλέσει πόνο στη μέση, στον γλουτό, στον μηρό και στη γάμπα.
Εκτός από τον πόνο, μπορεί να εμφανιστεί μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα στην περιοχή που εξυπηρετεί το νεύρο που πιέζεται. Οι μύες που συνδέονται με αυτό το νεύρο μπορεί επίσης να αδυνατίσουν.
Πότε προτείνεται η μικροδισκεκτομή
Το πρώτο βήμα είναι συνήθως η συντηρητική αντιμετώπιση. Η Mayo Clinic αναφέρει ότι οι περισσότεροι άνθρωποι νιώθουν καλύτερα με απλά μέτρα, όπως η αποφυγή των κινήσεων που πονούν και τα παυσίπονα, και ότι τα συμπτώματα συχνά υποχωρούν μέσα σε λίγες ημέρες ή εβδομάδες. Οι περισσότεροι δεν χρειάζονται χειρουργείο.
Κατά τη Mayo Clinic, το χειρουργείο εξετάζεται ως επιλογή όταν:
- τα συμπτώματα δεν βελτιώνονται μετά από έξι εβδομάδες,
- ο πόνος είναι έντονος ή επίμονος,
- υπάρχει μούδιασμα ή σημαντική μυϊκή αδυναμία,
- υπάρχει δυσκολία στο περπάτημα ή στην όρθια στάση,
- χάνεται ο έλεγχος της ουροδόχου κύστης ή του εντέρου.
Η ιατρική επισκόπηση StatPearls, που φιλοξενείται στο NCBI Bookshelf της Εθνικής Βιβλιοθήκης Ιατρικής των ΗΠΑ, δίνει παρόμοια κριτήρια: έντονο πόνο που δεν υποχωρεί παρά τα παυσίπονα για 6-8 εβδομάδες, νευρολογικά ελλείμματα, όπως αδυναμία, που εμφανίζονται ή χειροτερεύουν, και σύνδρομο ιππουρίδας. Η απόφαση παίρνεται πάντα μετά από εξέταση και συζήτηση με τον γιατρό.
Πώς γίνεται η επέμβαση
Στη μικροδισκεκτομή ο χειρουργός αφαιρεί μόνο το κομμάτι του δίσκου που πιέζει το νεύρο, όχι ολόκληρο τον δίσκο. Σύμφωνα με το StatPearls, γίνεται μέσα από μια μικρή τομή περίπου 2-3 εκατοστών, συνήθως με χειρουργικό μικροσκόπιο για καλό φωτισμό και μεγέθυνση. Θεωρείται η μέθοδος αναφοράς για τις περισσότερες οσφυϊκές δισκοκήλες.
Ο όρος «δισκεκτομή» είναι πιο γενικός και σημαίνει αφαίρεση τμήματος του δίσκου. Μικροδισκεκτομή λέγεται όταν αυτό γίνεται με μικροσκόπιο ή ενδοσκόπιο, μέσα από μικρή τομή. Στη σελίδα για την οσφυϊκή μικροδισκεκτομή του νευροχειρουργού Βασίλειου Ι. Βουγιούκα, στην Αθήνα, περιγράφεται ότι η επέμβαση γίνεται ολικά ενδοσκοπικά ή με ενδοσκοπική υποβοήθηση, ανάλογα με το σχήμα της κήλης και του σπονδυλικού σωλήνα. Διαρκεί 30-45 λεπτά, ενώ ο ασθενής σηκώνεται την ίδια μέρα και παίρνει εξιτήριο την επομένη.
Σε σπάνιες περιπτώσεις χρειάζεται να αφαιρεθεί ολόκληρος ο δίσκος. Τότε, όπως αναφέρει η Mayo Clinic, ο χειρουργός μπορεί να ενώσει τους γειτονικούς σπονδύλους με μόσχευμα οστού (σπονδυλοδεσία). Πρόκειται για διαφορετική επέμβαση, με επούλωση που μπορεί να διαρκέσει αρκετούς μήνες.
Πιθανοί κίνδυνοι
Όπως κάθε χειρουργείο, έτσι και η μικροδισκεκτομή έχει πιθανές επιπλοκές. Το StatPearls αναφέρει:
- ρήξη της σκληράς μήνιγγας, της μεμβράνης που περιβάλλει τα νεύρα, σε ποσοστό 0,7% έως 4% στη βιβλιογραφία, πιο συχνά σε επανεπεμβάσεις,
- λοίμωξη, που είναι σπάνια: σε μία μελέτη 400 ασθενών καταγράφηκε μόνο μία σοβαρή λοίμωξη,
- τραυματισμό της νευρικής ρίζας, αιμάτωμα και προβλήματα στο τραύμα,
- επανεμφάνιση της δισκοκήλης, σε ποσοστό από 3% έως 15%.
Τα ποσοστά αυτά δεν ισχύουν με τον ίδιο τρόπο για κάθε ασθενή. Ο χειρουργός θα σας εξηγήσει τι ισχύει στη δική σας περίπτωση.
Η ανάρρωση τις πρώτες εβδομάδες
Ο χρόνος ανάρρωσης διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο. Στην ίδια σελίδα του κ. Βουγιούκα αναφέρεται ότι μετά την επέμβαση ακολουθούν 7 μέρες ανάπαυσης και έπειτα σταδιακή επιστροφή στην καθημερινότητα.
Οι οδηγίες του νοσοκομείου Guy’s and St Thomas’ του βρετανικού NHS για την ανάρρωση μετά από δισκεκτομή στη μέση περιλαμβάνουν τα εξής:
- Περπατάτε λίγο περισσότερο κάθε μέρα. Κάποια ενόχληση είναι αναμενόμενη, αλλά η σπονδυλική στήλη είναι σταθερή και αντέχει τις καθημερινές δραστηριότητες.
- Για έως 6 εβδομάδες σηκώνετε μόνο ελαφριά αντικείμενα, ως το βάρος ενός μισογεμάτου βραστήρα.
- Οι βαριές δουλειές του σπιτιού, όπως το στρώσιμο των κρεβατιών και το πλύσιμο των τζαμιών, περιμένουν τουλάχιστον 6 εβδομάδες.
- Χρειάζεται να δείτε φυσικοθεραπευτή 4 έως 6 εβδομάδες μετά το χειρουργείο.
- Ενημερώνετε τον γιατρό αν το τραύμα κοκκινίζει όλο και περισσότερο, βγάζει υγρό ή αν έχετε πυρετό.
Η ενημέρωση του NHS 111 Wales για το χειρουργείο αποσυμπίεσης στη μέση, που μπορεί να περιλαμβάνει και δισκεκτομή, αναφέρει ότι η επιστροφή στη δουλειά μπορεί να γίνει περίπου σε 4-6 εβδομάδες, ανάλογα με το είδος της εργασίας. Η επιστροφή στις συνηθισμένες δραστηριότητες μπορεί να πάρει έως 12 εβδομάδες. Είναι ενδεικτικά διαστήματα και όχι υπόσχεση.
Σημάδια που θέλουν άμεση ιατρική εκτίμηση
Ορισμένα συμπτώματα δεν πρέπει να περιμένουν, είτε πριν είτε μετά το χειρουργείο. Η Mayo Clinic χαρακτηρίζει ιατρικό επείγον την πίεση στα νεύρα του κατώτερου τμήματος του σπονδυλικού σωλήνα (ιππουρίδα) και συστήνει άμεση βοήθεια αν εμφανιστούν:
- πόνος, μούδιασμα ή αδυναμία που χειροτερεύουν και δυσκολεύουν τις καθημερινές δραστηριότητες,
- δυσκολία να συγκρατήσετε ούρα ή κόπρανα, ή δυσκολία στην ούρηση ενώ η κύστη είναι γεμάτη,
- μούδιασμα ή απώλεια αισθητικότητας στις περιοχές που θα ακουμπούσαν σε σέλα.
Μετά από δισκεκτομή, οι οδηγίες του Guy’s and St Thomas’ λένε να ζητήσετε επείγουσα βοήθεια αν εμφανιστεί μούδιασμα ανάμεσα στους μηρούς, στο πίσω μέρος τους ή στους γλουτούς, αν δεν μπορείτε να ουρήσετε ή αν εμφανιστεί σημαντικό νέο μούδιασμα, αδυναμία ή μυρμήγκιασμα.
Η μικροδισκεκτομή δεν είναι το πρώτο βήμα για κάθε δισκοκήλη. Είναι μια επιλογή για ανθρώπους με πόνο στο πόδι που επιμένει παρά τη συντηρητική αγωγή ή με νευρολογικά συμπτώματα. Αν ο πόνος σας δεν υποχωρεί, μια εκτίμηση από ειδικό χειρουργό σπονδυλικής στήλης θα δείξει αν η επέμβαση ταιριάζει στη δική σας περίπτωση.
Πηγές
- Mayo Clinic, Herniated disk – Symptoms and causes. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/herniated-disk/symptoms-causes/syc-20354095
- Mayo Clinic, Herniated disk – Diagnosis and treatment. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/herniated-disk/diagnosis-treatment/drc-20354101
- NCBI Bookshelf (StatPearls), Microdiscectomy. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK555984/
- Guy’s and St Thomas’ NHS Foundation Trust, Recovering from lumbar spine decompression or discectomy. https://guysandstthomas.nhs.uk/health-information/recovering-lumbar-spine-decompression-or-discectomy
- NHS 111 Wales, Lumbar decompression surgery. https://111.wales.nhs.uk/lumbardecompressionsurgery/?locale=en
Σχετικοί οδηγοί
Μώλωπες χωρίς λόγο: πότε αξίζει να τους δει γιατρόςΣχεδόν όλοι έχουμε βρει κάποια στιγμή μια μελανιά στο πόδι ή στο χέρι χωρίς να θυμόμαστε...
Πώς να προετοιμαστείτε για βιοψία μαστού και τι να ρωτήσετεΌταν μια μαστογραφία ή ένας υπέρηχος δείχνει κάτι που χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση, το επόμενο βήμα είναι...
Κατάλυση κολπικής μαρμαρυγής: με καθετήρα ή χειρουργικά;Όταν ο καρδιολόγος αναφέρει την «κατάλυση» (ablation) ως επιλογή για την κολπική μαρμαρυγή, οι περισσότεροι ασθενείς...Βρήκατε κάτι λάθος;
Αν κάποιο στοιχείο εδώ έχει αλλάξει ή είναι ανακριβές, η διόρθωση αξίζει περισσότερο από το αρχικό κείμενο.
Στείλτε μας διόρθωση