Αξιολόγηση εκπαιδευτικών βήμα βήμα: από τον φάκελο στην ένσταση

Η ατομική αξιολόγηση των εκπαιδευτικών συζητιέται συχνά σαν μία ενιαία κρίση. Στην πράξη αποτελείται από διακριτά βήματα, με συγκεκριμένη σειρά, έγγραφα και προθεσμίες. Όποιος ξέρει τι ακολουθεί σε κάθε στάδιο προετοιμάζεται με λιγότερο άγχος και αφήνει λιγότερα κενά στον φάκελό του. Παρακάτω η διαδικασία βήμα προς βήμα, από την πρώτη ενημέρωση ως την ένσταση.

Πώς ξεκινά η διαδικασία

Το πλαίσιο θεσπίστηκε με τον ν. 4823/2021 και το έργο αποτιμάται σε τρία πεδία: Α1 για τη γενική και ειδική διδακτική του γνωστικού αντικειμένου, Α2 για το παιδαγωγικό κλίμα και τη διαχείριση της τάξης και Β για την υπηρεσιακή συνέπεια και επάρκεια. Κάθε πεδίο κρίνεται χωριστά, σε τετράβαθμη περιγραφική κλίμακα («εξαιρετικό», «πολύ καλό», «ικανοποιητικό», «μη ικανοποιητικό»), και οι χαρακτηρισμοί δεν συμψηφίζονται μεταξύ τους.

Τα πεδία μπορούν να αξιολογηθούν με οποιαδήποτε σειρά ή και ταυτόχρονα. Ο Διευθυντής Εκπαίδευσης καταρτίζει τα ζεύγη αξιολογητή και αξιολογούμενου, τα αναρτά στην ειδική ψηφιακή εφαρμογή και ενημερώνει τους εκπαιδευτικούς για το πότε ξεκινά η δική τους διαδικασία. Όποιος διδάσκει σε περισσότερα σχολεία αξιολογείται στη μονάδα όπου έχει τις περισσότερες ώρες ή, αν οι ώρες είναι ισοκατανεμημένες, σε αυτήν που ορίζει ο Διευθυντής Εκπαίδευσης. Όποιος απουσιάζει δικαιολογημένα, π.χ. με άδεια ανατροφής τέκνου, ή ασκεί αμιγώς διοικητικά καθήκοντα αξιολογείται όταν επιστρέψει στα εκπαιδευτικά του καθήκοντα.

Ο ηλεκτρονικός φάκελος πριν από την πρώτη συνάντηση

Η είσοδος στην εφαρμογή γίνεται στο axiologisi-minedu.gov.gr με κωδικούς taxisnet ή ebanking. Εκεί εμφανίζεται και το όνομα του αξιολογητή για κάθε πεδίο. Ο φάκελος πρέπει να έχει καταχωριστεί το αργότερο μέχρι τη συζήτηση προετοιμασίας με τον αξιολογητή και περιλαμβάνει:

• την έκθεση αυτοαξιολόγησης,
• την προϋπηρεσία, με τη διάρκεια γραμμένη αριθμητικά,
• τους τίτλους σπουδών ονομαστικά (πτυχίο διορισμού, μεταπτυχιακό, διδακτορικό), το συγγραφικό έργο και την επιμορφωτική εμπειρία, ως επιμορφωτή ή ως επιμορφούμενου,
• στοιχεία για το εκπαιδευτικό και διδακτικό έργο, για ευρωπαϊκά ή ερευνητικά προγράμματα και για άλλες δράσεις που αναβαθμίζουν ποιοτικά το έργο.

Στα περισσότερα βήματα υπάρχει προσωρινή αποθήκευση. Η οριστική υποβολή γίνεται μία φορά, με το κουμπί «έκδοση», και δημιουργεί έγγραφο με μοναδικό κωδικό. Αν το κουμπί πατηθεί κατά λάθος πριν συμπληρωθούν τα στοιχεία, αυτά μπορούν να παραδοθούν στον Σύμβουλο σε έντυπη ή ηλεκτρονική μορφή, πάντως πριν από τη διατύπωση της αξιολογικής του κρίσης. Για το τι λογίζεται τεκμήριο σε κάθε πεδίο και πώς οργανώνεται ο φάκελος σε βάθος χρόνου, υπάρχει αναλυτικός οδηγός για την αξιολόγηση εκπαιδευτικών, με τα πεδία, την κλίμακα και τα τεκμήρια.

Η συνάντηση προετοιμασίας και το πρακτικό

Πριν από οποιαδήποτε παρακολούθηση, αξιολογητής και αξιολογούμενος ορίζουν μια συνάντηση, δια ζώσης ή εξ αποστάσεως. Εκεί συμφωνούν την ώρα, την ημέρα, την τάξη, το τμήμα και το μάθημα, καθώς και την ιδιαίτερη εστίαση της παρατήρησης. Η επικοινωνία δεν χρειάζεται να γίνει μέσα από συγκεκριμένη πλατφόρμα.

Τα κύρια σημεία καταγράφονται σε πρακτικό, που υπογράφεται και από τους δύο πριν από την πρώτη συμφωνημένη διδασκαλία και καταχωρίζεται στον ηλεκτρονικό φάκελο. Το πρακτικό είναι και αυτό τεκμήριο της αξιολόγησης. Αν ο αξιολογούμενος δεν συμμετάσχει, ο αξιολογητής το υπογράφει μόνος, καταγράφοντας την αποχή, και ο εκπαιδευτικός έχει πέντε ημέρες από τη γνωστοποίηση για να καταθέσει γραπτώς τις παρατηρήσεις του. Η συμμετοχή είναι υπηρεσιακό καθήκον και η άρνηση συνιστά πειθαρχικό παράπτωμα.

Δύο διδασκαλίες και η συζήτηση που ακολουθεί

Στη διδακτική πλευρά της αξιολόγησης, ο αξιολογητής παρακολουθεί τον εκπαιδευτικό σε δύο διδασκαλίες, σε ώρα και ημέρα που έχουν συμφωνηθεί, και μετά από κάθε διδασκαλία ακολουθεί συζήτηση αναστοχασμού. Για το πεδίο Α2, η κρίση στηρίζεται σε πέντε στοιχεία: τις συζητήσεις προετοιμασίας, την παρατήρηση των δύο διδασκαλιών, την έκθεση αυτοαξιολόγησης με τα τεκμήρια στα οποία παραπέμπει, τη συζήτηση μετά την παρατήρηση και τα τεκμήρια που συγκεντρώνει ο αξιολογητής, μαζί με όσα έχει αναρτήσει ο εκπαιδευτικός.

Στο πεδίο Α1 τα κριτήρια είναι η προετοιμασία της διδασκαλίας, η ετοιμότητα στο γνωστικό αντικείμενο, η διδακτική μεθοδολογία και οι πρακτικές, το παιδαγωγικό κλίμα και η διαχείριση της τάξης, καθώς και ο αναστοχασμός και η αυτοαξιολόγηση. Επειδή ο αναστοχασμός μετρά ως κριτήριο, βοηθά να έχετε σκεφτεί από πριν τι θέλατε να πετύχετε σε κάθε διδασκαλία, τι λειτούργησε και τι θα αλλάζατε, ώστε η συζήτηση μετά την παρατήρηση να είναι ουσιαστική.

Το πεδίο Β και η καθημερινή εικόνα

Το πεδίο Β δεν βασίζεται σε παρακολούθηση διδασκαλίας. Στο ισχύον πλαίσιο αξιολογείται ανά δύο έτη για τους μόνιμους και ανά έτος για τους δόκιμους. Στα περισσότερα σχολεία την αξιολόγηση κάνουν από κοινού ο Διευθυντής ή Προϊστάμενος της μονάδας και ο Σύμβουλος Εκπαίδευσης Παιδαγωγικής Ευθύνης, με έναν χαρακτηρισμό σε κοινή έκθεση. Οι άξονες είναι τέσσερις: συνέπεια και ενδιαφέρον στις υπαλληλικές υποχρεώσεις, ενεργός συμμετοχή στη λειτουργία του σχολείου και στην αυτοαξιολόγησή του, συνεργασία με τους συναδέλφους και επικοινωνία και συνεργασία με γονείς και φορείς. Η κρίση στηρίζεται στα τεκμήρια από την καθημερινή συνεργασία στο σχολείο και στην έκθεση αυτοαξιολόγησης, μαζί με όσα έχει συγκεντρώσει ο εκπαιδευτικός στον ηλεκτρονικό του φάκελο.

Μετά την έκθεση: γνωστοποίηση, ένσταση, συνέπειες

Κάθε αξιολογική έκθεση είναι υποχρεωτικά τεκμηριωμένη, καταχωρίζεται στην εφαρμογή και γνωστοποιείται στον εκπαιδευτικό. Οι επιμέρους εκθέσεις εμφανίζονται στη θυρίδα του. Αν διαφωνεί, μπορεί να ασκήσει ένσταση ενώπιον τριμελούς Ειδικής Επιτροπής Αξιολόγησης, που συγκροτείται στην έδρα κάθε Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας ή Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Η προθεσμία είναι αποκλειστική: δώδεκα ημέρες από την επομένη της γνωστοποίησης. Η ένσταση υποβάλλεται μέσα από την εφαρμογή, με επιλογή του πεδίου, αιτιολόγηση, προεπισκόπηση και οριστική υποβολή, και η απάντηση φτάνει στη θυρίδα της πλατφόρμας.

Ο χαρακτήρας της αξιολόγησης είναι κυρίως διαμορφωτικός. Μια θετική αξιολόγηση μπορεί να αξιοποιηθεί ως μοριοδοτούμενο κριτήριο για θέσεις ευθύνης, ενώ μια μη ικανοποιητική οδηγεί σε υποχρεωτική επιμόρφωση, με υλικό που εκπονεί το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής. Για τους δόκιμους, η μονιμοποίηση προχωρά όταν ολοκληρωθεί η αξιολόγηση όλων των πεδίων με χαρακτηρισμό «ικανοποιητικό» ή ανώτερο.

Μια σύντομη λίστα ελέγχου

• Δείτε στην εφαρμογή ποιος είναι ο αξιολογητής σας σε κάθε πεδίο.
• Ολοκληρώστε τον φάκελο και την έκθεση αυτοαξιολόγησης πριν από τη συζήτηση προετοιμασίας.
• Κρατήστε αντίγραφο του εγγράφου με τον μοναδικό κωδικό.
• Βεβαιωθείτε ότι το πρακτικό υπογράφηκε πριν από την πρώτη διδασκαλία.
• Σημειώστε την ημερομηνία γνωστοποίησης κάθε έκθεσης, γιατί από την επομένη της μετρά η προθεσμία της ένστασης.

Οι ημερομηνίες και οι λεπτομέρειες κάθε κύκλου ορίζονται με νεότερες οδηγίες, οπότε αξίζει να ελέγχετε κάθε φορά τι ισχύει στη Διεύθυνση Εκπαίδευσης και στην ίδια την πλατφόρμα.

Πηγές

• Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Αξιολόγηση Εκπαιδευτικών και Μελών ΕΕΠ-ΕΒΠ. https://axiologisi-minedu.gov.gr/
• Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Οδηγίες αναφορικά με την διαδικασία αξιολόγησης εκπαιδευτικών και μελών ΕΕΠ-ΕΒΠ, έναρξη διαδικασίας αξιολόγησης για το πεδίο Α2 (5302/ΓΔ5/2024). https://axiologisi-minedu.gov.gr/5302_ΓΔ5_2024_ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Α2 ΚΛΠ_6Υ2Ζ46ΝΚΠΔ-Ζ8Ε.pdf
• Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Οδηγίες αναφορικά με τη διαδικασία αξιολόγησης εκπαιδευτικών και μελών ΕΕΠ-ΕΒΠ, έναρξη διαδικασίας αξιολόγησης για το Πεδίο Β. https://axiologisi-minedu.gov.gr/PEDIO-B.pdf
• Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικά με την ατομική αξιολόγηση εκπαιδευτικών. https://www.minedu.gov.gr/publications/docs2023/erotiseis-apantiseis-aksiol.pdf

Σχετικοί οδηγοί

Εκτύπωση αυτοκόλλητων: υλικά, κόλλες και σωστό αρχείοΈνα αυτοκόλλητο μοιάζει απλό: λίγη εικόνα, λίγη κόλλα, και είναι έτοιμο. Στην πράξη το αποτέλεσμα κρίνεται...Web development: τι να ζητήσετε πριν χτιστεί το site σαςΈνα νέο site κρίνεται συνήθως από την εμφάνισή του την ημέρα που βγαίνει στον αέρα. Στην...Βιβλιοδεσία και πλαστικοποίηση στο γραφείο: τι να προσέξετεΣε ένα γραφείο τα περισσότερα έγγραφα τυπώνονται, διαβάζονται και μπαίνουν στο αρχείο. Υπάρχουν όμως και εκείνα...