Οδηγός Μεταφορών και Εκτελωνισμού

Για μια επιχείρηση που εισάγει ή εξάγει εμπορεύματα για πρώτη φορά, η διαδικασία μοιάζει με λαβύρινθο από έγγραφα, κωδικούς και αρχικά. Στην πράξη ακολουθεί μια λογική σειρά βημάτων, και όταν γνωρίζει κανείς τι σημαίνει κάθε όρος, οι περισσότερες καθυστερήσεις μπορούν να προληφθούν. Ο οδηγός αυτός περνά μία μία τις φάσεις μιας διεθνούς αποστολής και εξηγεί τους βασικούς όρους που θα συναντήσετε.

Βήμα 1: Προετοιμασία πριν από τη φόρτωση

Η πιο σημαντική δουλειά γίνεται πριν φύγει το εμπόρευμα. Μια επιχείρηση που κάνει εισαγωγές ή εξαγωγές εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης χρειάζεται αριθμό EORI, τον κωδικό με τον οποίο αναγνωρίζεται στις τελωνειακές αρχές της ΕΕ. Χρειάζεται επίσης να ξέρει τον δασμολογικό κωδικό κάθε προϊόντος, που καθορίζει τον δασμό και τυχόν περιορισμούς ή απαιτούμενα πιστοποιητικά.

Σε αυτό το στάδιο συμφωνείται και ο όρος παράδοσης με τον προμηθευτή ή τον πελάτη. Από αυτόν εξαρτάται ποιος πληρώνει τη μεταφορά, την ασφάλιση και τον εκτελωνισμό, και σε ποιο σημείο αλλάζει η ευθύνη για το εμπόρευμα.

Βήμα 2: Επιλογή μεταφοράς

Για προορισμούς στην Ευρώπη και στις γειτονικές χώρες, οι διεθνείς οδικές μεταφορές προσφέρουν ευελιξία και παράδοση από πόρτα σε πόρτα. Το φορτηγό συνοδεύεται από το φορτωτικό CMR, το έγγραφο που τεκμηριώνει τη σύμβαση μεταφοράς.

Για μεγάλους όγκους και μακρινούς προορισμούς, οι θαλάσσιες μεταφορές είναι συνήθως η πιο οικονομική λύση. Το εμπόρευμα ταξιδεύει σε αποκλειστικό ή σε κοινόχρηστο κοντέινερ, και το βασικό έγγραφο είναι η φορτωτική. Εδώ αξίζει να γνωρίζετε δύο χρεώσεις που συχνά εκπλήσσουν: όταν ένα κοντέινερ μένει στο λιμάνι ή στα χέρια σας περισσότερες μέρες από όσες προβλέπονται, προκύπτουν επιπλέον χρεώσεις παραμονής. Ο γρήγορος εκτελωνισμός και η έγκαιρη παραλαβή τις αποφεύγουν.

Βήμα 3: Τα έγγραφα της αποστολής

• Εμπορικό τιμολόγιο: με ακριβή περιγραφή, ποσότητα, αξία και όρο παράδοσης.
• Λίστα συσκευασίας: τι περιέχει κάθε κιβώτιο ή παλέτα, με βάρη και διαστάσεις.
• Έγγραφο μεταφοράς: CMR για οδικές, φορτωτική για θαλάσσιες, αεροπορική φορτωτική για αεροπορικές.
• Πιστοποιητικά καταγωγής: όπου χρειάζονται για προτιμησιακούς δασμούς.
• Ειδικά πιστοποιητικά: για τρόφιμα, φυτά, χημικά ή άλλα προϊόντα με ειδικούς κανόνες.

Η πιο συνηθισμένη αιτία καθυστέρησης στο τελωνείο δεν είναι κάποιο σύνθετο πρόβλημα, αλλά μια ασυμφωνία ανάμεσα στα έγγραφα: διαφορετικό βάρος στο τιμολόγιο και στη λίστα συσκευασίας ή αόριστη περιγραφή του προϊόντος.

Βήμα 4: Διαμετακόμιση

Όταν ένα εμπόρευμα μπαίνει στην ΕΕ σε ένα σημείο αλλά θα εκτελωνιστεί σε άλλο, για παράδειγμα φτάνει στα σύνορα αλλά ο τελικός εκτελωνισμός γίνεται κοντά στην έδρα του παραλήπτη, χρησιμοποιείται το καθεστώς διαμετακόμισης. Οι δασμοί και οι φόροι αναστέλλονται μέχρι τον προορισμό, με την προϋπόθεση ότι υπάρχει εγγύηση και ότι η διαδικασία ολοκληρώνεται σωστά στο τελωνείο προορισμού. Οι υπηρεσίες διαμετακόμισης αναλαμβάνουν το άνοιγμα και το κλείσιμο αυτής της διαδικασίας.

Βήμα 5: Εκτελωνισμός και κόστος

Κατά τον εκτελωνισμό εισαγωγής υποβάλλεται η τελωνειακή διασάφηση και υπολογίζονται οι επιβαρύνσεις. Στην ΕΕ, η δασμολογητέα αξία βασίζεται συνήθως στην αξία του εμπορεύματος μαζί με το κόστος μεταφοράς και ασφάλισης μέχρι το σημείο εισόδου στην Ένωση. Πάνω σε αυτή υπολογίζεται ο δασμός, όπου υπάρχει, και έπειτα ο ΦΠΑ εισαγωγής. Γι’ αυτό το πραγματικό κόστος ενός εισαγόμενου προϊόντος είναι συχνά αρκετά υψηλότερο από την τιμή του προμηθευτή, και πρέπει να υπολογίζεται πριν από την παραγγελία.

Βήμα 6: Αποθήκευση και διανομή

Αφού εκτελωνιστεί, το εμπόρευμα συχνά δεν πηγαίνει κατευθείαν στον τελικό πελάτη. Η αποθήκευση και διανομή εμπορευμάτων επιτρέπει να σπάσει ένα μεγάλο φορτίο σε μικρότερες παραδόσεις, να οργανωθεί το απόθεμα και να φτάνουν οι παραγγελίες στους πελάτες στον σωστό χρόνο. Υπάρχει επίσης η δυνατότητα αποθήκευσης υπό τελωνειακό καθεστώς, όπου οι δασμοί καταβάλλονται μόνο όταν το εμπόρευμα αποδεσμεύεται για την αγορά.

Ασφάλιση του φορτίου

Πολλοί υποθέτουν ότι ο μεταφορέας καλύπτει πλήρως κάθε ζημιά. Στην πραγματικότητα, η ευθύνη του μεταφορέα στις διεθνείς μεταφορές περιορίζεται από τις διεθνείς συμβάσεις και συνήθως υπολογίζεται με βάση το βάρος του φορτίου και όχι την πραγματική του αξία. Για ένα ελαφρύ αλλά ακριβό εμπόρευμα, η αποζημίωση μπορεί να είναι πολύ μικρότερη από τη ζημιά.

Γι’ αυτό, για φορτία αξίας, αξίζει να εξετάσετε ξεχωριστή ασφάλιση εμπορεύματος. Κατά την παραλαβή, ελέγξτε τη συσκευασία μπροστά στον οδηγό. Αν υπάρχει εμφανής ζημιά, σημειώστε την γραπτά στο έγγραφο μεταφοράς πριν υπογράψετε και φωτογραφίστε την. Χωρίς αυτή την καταγραφή, μια αποζημίωση γίνεται πολύ δύσκολη.

Μικρό λεξικό όρων

• EORI: αριθμός αναγνώρισης επιχείρησης για τελωνειακές διαδικασίες στην ΕΕ.
• Δασμολογικός κωδικός: ο κωδικός που κατατάσσει κάθε προϊόν και καθορίζει δασμούς και περιορισμούς.
• Incoterms: διεθνείς όροι παράδοσης που ορίζουν ποιος πληρώνει τι και πότε περνά ο κίνδυνος.
• CMR: το φορτωτικό των διεθνών οδικών μεταφορών.
• Διαμετακόμιση: μεταφορά υπό τελωνειακή επιτήρηση με αναστολή δασμών μέχρι τον προορισμό.

Με σωστή προετοιμασία και έναν συνεργάτη που γνωρίζει κάθε βήμα, μια διεθνής αποστολή γίνεται μια προβλέψιμη διαδικασία και όχι μια σειρά από εκπλήξεις στο τελωνείο.