Ράμπα ή αναβατόριο ΑμεΑ στην είσοδο: πώς αποφασίζετε

Σε πολλές πολυκατοικίες και μονοκατοικίες η είσοδος βρίσκεται λίγα σκαλοπάτια πάνω από το πεζοδρόμιο. Για έναν άνθρωπο που κινείται με αμαξίδιο, για έναν ηλικιωμένο με περπατούρα ή για έναν γονιό με καρότσι, αυτά τα λίγα σκαλιά αρκούν για να γίνει η καθημερινή έξοδος από το σπίτι δύσκολη υπόθεση. Οι δύο συνηθισμένες λύσεις είναι η ράμπα και το μηχανικό μέσο, δηλαδή ένα αναβατόριο. Η σωστή επιλογή δεν είναι θέμα γούστου: εξαρτάται κυρίως από το πόσο ψηλά πρέπει να ανέβει κανείς και από το πόσο χώρο έχετε μπροστά στην είσοδο.

Μετρήστε πρώτα την υψομετρική διαφορά

Το πρώτο βήμα είναι απλό: μετράτε την κατακόρυφη απόσταση από το έδαφος έως το δάπεδο της εισόδου. Αυτός ο αριθμός καθορίζει σχεδόν όλα τα υπόλοιπα. Οι οδηγίες του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για τις ράμπες ατόμων και αμαξιδίων συνδέουν κάθε εύρος ύψους με μέγιστη κλίση και μέγιστο μήκος ράμπας. Όσο μεγαλώνει η διαφορά, τόσο πιο ήπια πρέπει να είναι η κλίση, άρα τόσο πιο μακριά γίνεται η ράμπα.

Τι ορίζουν οι οδηγίες για τη ράμπα

Σύμφωνα με τον πίνακα των οδηγιών του ΥΠΕΝ:

• για διαφορά 0,04 έως 0,10 μ. η κλίση φτάνει έως 10% (1:10), με μήκος έως 1 μέτρο,
• για 0,10 έως 0,25 μ. η κλίση είναι έως 8% (1:12), με μήκος έως 3 μέτρα,
• για 0,25 έως 0,50 μ. η κλίση είναι έως 6% (1:16), με μήκος έως 8 μέτρα,
• για 0,50 μ. και πάνω η κλίση είναι έως 5% (1:20), με μήκος έως 10 μέτρα ανά τμήμα.

Όταν η ράμπα ξεπερνά τα 10 μέτρα, χρειάζεται οριζόντιο πλατύσκαλο μήκους τουλάχιστον 1,50 μ. Πλατύσκαλα κατασκευάζονται επίσης στην αρχή και στο τέλος της ράμπας. Το συνιστώμενο ελεύθερο πλάτος είναι 1,30 μ., ενώ σε κατοικίες μπορεί να μειωθεί στα 0,90 μ. Οι οδηγίες προτείνουν δύο συνεχείς χειρολισθήρες και από τις δύο πλευρές, δάπεδο αντιολισθητικό, ομοιογενές και σταθερό, καθώς και περίζωμα ύψους 5 έως 10 εκ. στα πλάγια, ώστε ο τροχός να μη φεύγει έξω από τη ράμπα.

Για σύγκριση, οι αμερικανικές οδηγίες του U.S. Access Board ορίζουν μέγιστη κλίση 1:12 και μέγιστη ανύψωση περίπου 76 εκ. (30 ίντσες) ανά τμήμα ράμπας, με χειρολισθήρες και στις δύο πλευρές όταν η ανύψωση ξεπερνά τα 15 εκ. περίπου. Η λογική είναι ίδια παντού: μεγάλη ανύψωση σημαίνει μεγάλο μήκος και ενδιάμεσα πλατύσκαλα.

Ένα παράδειγμα: πόσο χώρο θέλει η ράμπα

Ας πούμε ότι η είσοδος βρίσκεται 0,75 μ. πάνω από το πεζοδρόμιο, κάτι συνηθισμένο σε υπερυψωμένο ισόγειο. Με κλίση 5%, η ράμπα χρειάζεται 15 μέτρα μήκος. Επειδή ξεπερνά τα 10 μέτρα, θέλει ένα ενδιάμεσο πλατύσκαλο 1,50 μ. και, μαζί με τα πλατύσκαλα αρχής και τέλους, το σύνολο φτάνει περίπου τα 19,5 μέτρα σε κάτοψη. Ακόμη κι αν η ράμπα γυρίζει σε δύο σκέλη, τόσος χώρος σπάνια υπάρχει μπροστά σε μια πολυκατοικία της πόλης.

Εδώ μπαίνει η εναλλακτική που αναφέρουν οι ίδιες οι οδηγίες: για διαφορές από 0,50 μ. και πάνω, η λύση μπορεί να είναι ράμπα ή μηχανικό μέσο, όπως αναβατόριο ή ανελκυστήρας. Ένα αναβατόριο ΑμεΑ καλύπτει την ίδια διαφορά σε πολύ μικρότερη επιφάνεια, χωρίς να απλωθεί η κατασκευή σε όλη την πρόσοψη.

Κατακόρυφο αναβατόριο: τι είναι και τι ορίζει το πρότυπο

Το ευρωπαϊκό πρότυπο EN 81-41 αφορά ηλεκτροκίνητες κατακόρυφες ανυψωτικές πλατφόρμες, στερεωμένες στο κτίριο, που προορίζονται για άτομα με μειωμένη κινητικότητα, με ή χωρίς αμαξίδιο. Η ονομαστική ταχύτητα δεν ξεπερνά τα 0,15 μ. ανά δευτερόλεπτο, άρα μια διαφορά 1 μέτρου καλύπτεται σε περίπου 7 δευτερόλεπτα, με ήπια και ελεγχόμενη κίνηση. Το πρότυπο καλύπτει πλατφόρμες σε κλειστό φρεάτιο αλλά και πλατφόρμες που δεν είναι πλήρως κλειστές, με διάφορους μηχανισμούς κίνησης, όπως κοχλία, κρεμαγιέρα, συρματόσχοινα ή υδραυλικό έμβολο.

Στην πράξη, ένα αναβατόριο κατακόρυφης κίνησης τοποθετείται σε εισόδους κτιρίων, σε υπερυψωμένα ισόγεια και σε βεράντες. Σε αντίθεση με τον ανελκυστήρα του κτιρίου, δεν χρειάζεται μηχανοστάσιο ή βαθύ φρεάτιο, και υπάρχουν εκδόσεις με αυτοφερόμενο ιστό που δεν απαιτούν οικοδομικό φρεάτιο. Ανάλογα με το μοντέλο, καλύπτονται διαφορές από περίπου 1 μέτρο έως και 4 μέτρα, σε εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους. Επειδή κάθε σημείο έχει διαφορετικές συνθήκες, η τιμή βγαίνει μετά από επιτόπια μέτρηση και μελέτη εφαρμογής και όχι από έναν γενικό τιμοκατάλογο.

Άλλα κριτήρια που κρίνουν την επιλογή

Πέρα από το ύψος, μερικά ακόμη στοιχεία παίζουν ρόλο:

• Ποιος θα το χρησιμοποιεί. Ένα άτομο που μπορεί να καθίσει και να σηκωθεί μόνο του έχει άλλες ανάγκες από κάποιον που μετακινείται με αμαξίδιο και πρέπει να ανέβει χωρίς να σηκωθεί από αυτό.
• Αν υπάρχει σκάλα. Όπου υπάρχει κλιμακοστάσιο, εξετάζονται και λύσεις που κινούνται πάνω στη σκάλα, με κάθισμα ή πλατφόρμα. Όπου η διαφορά είναι καθαρά κατακόρυφη, το κάθετο αναβατόριο είναι η πιο άμεση λύση.
• Εξωτερική τοποθέτηση. Σε αυλές και εισόδους χωρίς στέγαστρο χρειάζεται μοντέλο για εξωτερικό χώρο, με αντιδιαβρωτική προστασία και αντοχή στις καιρικές συνθήκες.
• Κοινόχρηστος χώρος. Σε πολυκατοικία, μια κατασκευή στην είσοδο αφορά όλους τους ενοίκους, οπότε είναι καλό να συζητηθεί νωρίς με τη διαχείριση.

Τι να ζητήσετε πριν αποφασίσετε

• ακριβή μέτρηση της υψομετρικής διαφοράς και του ελεύθερου χώρου μπροστά στην είσοδο,
• σύγκριση ανάμεσα στα μέτρα ράμπας που θα χρειάζονταν με τις κλίσεις του ΥΠΕΝ και στην επιφάνεια που πιάνει η πλατφόρμα,
• γραπτή πρόταση με το μοντέλο, το μέγιστο ύψος που καλύπτει και τις διαστάσεις της πλατφόρμας,
• πληροφορίες για τη συμμόρφωση με το EN 81-41, τη συντήρηση και την εγγύηση.

Για μικρές διαφορές λίγων εκατοστών, μια σωστά σχεδιασμένη ράμπα είναι συνήθως αρκετή. Όταν όμως η είσοδος απέχει μισό μέτρο ή περισσότερο από το έδαφος, οι ίδιες οι προδιαγραφές δείχνουν ότι η ράμπα γίνεται μακριά και απαιτεί πολύ χώρο. Τότε το αναβατόριο δεν είναι πολυτέλεια, αλλά ο πρακτικός τρόπος να γίνει η είσοδος προσβάσιμη για όλους.

Πηγές

• Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Ράμπες ατόμων και αμαξιδίων. https://ypen.gov.gr/wp-content/uploads/legacy/Files/Xorotaxia%20kai%20Astiko%20Perivallon/Astikh%20Anaplash/Politikes%20kai%20Protypa/Kefalaio%203.pdf
• U.S. Access Board, Chapter 4: Ramps and Curb Ramps. https://www.access-board.gov/ada/guides/chapter-4-ramps-and-curb-ramps/
• ANSI Webstore, BS EN 81-41:2010 Vertical lifting platforms intended for use by persons with impaired mobility. https://webstore.ansi.org/standards/bsi/bsen81412010

Σχετικοί οδηγοί

Αγγλικά μέχρι το Lower: χρόνια, ώρες και σωστός ρυθμόςΌταν ένα παιδί ξεκινά αγγλικά στο φροντιστήριο, οι γονείς κάνουν συνήθως δύο ερωτήσεις: πόσες τάξεις θα...Κουβέρτα για σκύλο και γάτα: πότε τη χρειάζονται τον χειμώναΜε την πρώτη ψύχρα του φθινοπώρου, πολλά σκυλιά και γάτες αρχίζουν να ψάχνουν τη ζεστή γωνιά...Προμηθευτείτε επώνυμα φορέματα, σακάκια και φούστες χονδρικήΓια μια μπουτίκ ή ένα κατάστημα γυναικείων ρούχων, οι αγορές χονδρικής είναι η απόφαση που κρίνει...