Συγκομιδή ελιάς: ασφάλεια και οργάνωση στο κτήμα

Η συγκομιδή της ελιάς κρατάει λίγες εβδομάδες τον χρόνο, αλλά είναι από τις πιο απαιτητικές δουλειές του κτήματος. Πολλές ώρες όρθιος, χέρια πάνω από τους ώμους, μηχανήματα που δονούνται και σακιά που πρέπει να φορτωθούν πριν νυχτώσει. Ο εξοπλισμός δεν κρίνεται μόνο από το πόσο γρήγορα ρίχνει τον καρπό, αλλά και από το πόσο σε ταλαιπωρεί μέχρι το τέλος της ημέρας.

Οι κραδασμοί είναι το ρίσκο που δεν φαίνεται

Κάθε εργαλείο χειρός που δονείται μεταφέρει κραδασμούς στα δάχτυλα, στους καρπούς και στα χέρια. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία περιγράφει το σύνδρομο κραδασμών χεριού και βραχίονα με νευρολογικά συμπτώματα, όπως μούδιασμα, μυρμήγκιασμα και μειωμένη δύναμη λαβής, και με αγγειακά συμπτώματα, το γνωστό λευκό δάχτυλο. Τα νευρολογικά συνήθως εμφανίζονται πρώτα.

Η ευρωπαϊκή νομοθεσία ορίζει, σε βάση οκτάωρης έκθεσης, οριακή τιμή έκθεσης 5 m/s² και τιμή δράσης 2,5 m/s². Στην πράξη αυτό σημαίνει τρία πράγματα για τον ελαιώνα:

• Κοίτα την τιμή κραδασμών στο φυλλάδιο του μηχανήματος πριν το αγοράσεις, όχι μόνο την απόδοση.
• Μοίρασε τη δουλειά. Η εναλλαγή χειριστών μειώνει τον χρόνο έκθεσης του καθενός.
• Κάνε πραγματικά διαλείμματα και κράτα τα χέρια ζεστά. Το κρύο πρωινό στο χωράφι επιδεινώνει τα αγγειακά συμπτώματα.

Τα γάντια κατά των κραδασμών βοηθούν κυρίως επειδή κρατούν τα χέρια ζεστά. Πολύ χοντρά γάντια έχουν αντίθετο αποτέλεσμα, γιατί σε αναγκάζουν να σφίγγεις πιο δυνατά το κοντάρι.

Η μέση σου κρίνεται στο μάζεμα, όχι στο ράβδισμα

Οι περισσότεροι παραγωγοί υπολογίζουν τον χρόνο του ραβδίσματος και ξεχνούν τι κοστίζει το σκύψιμο. Οι παράγοντες κινδύνου για μυοσκελετικές παθήσεις στη χειρωνακτική διακίνηση φορτίων είναι γνωστοί: βάρος, στάση σώματος, επαναλαμβανόμενες κινήσεις και φορτίο που κρατιέται μακριά από το σώμα. Ως σημείο αναφοράς σε ιδανικές συνθήκες αναφέρονται τα 23 κιλά κατά NIOSH και τα 25 κιλά για άνδρες και 15 κιλά για γυναίκες κατά το ISO 11228-1.

Το πρακτικό συμπέρασμα είναι να μη γεμίζεις τα σακιά μέχρι επάνω. Δύο μέτρια σακιά μεταφέρονται ευκολότερα και με μικρότερο ρίσκο από ένα υπερφορτωμένο, ειδικά όταν το έδαφος έχει κλίση και πέτρες. Η σωστή επιλογή στα εργαλεία για μάζεμα ελιάς από το έδαφος δουλεύει προς την ίδια κατεύθυνση: τα ελαιόδιχτα με πυκνή πλέξη και ενισχυμένα άκρα συγκεντρώνουν τον καρπό ώστε να μη μαζεύεται ένας ένας, ενώ οι αναρροφητήρες και οι σκούπες ελιάς καλύπτουν τα κτήματα με ανώμαλο έδαφος, όπου το δίχτυ δεν στρώνει καλά.

Βοηθά επίσης να ανεβαίνουν τα τελάρα σε πάγκο ή στην καρότσα αντί να σηκώνονται από το χώμα. Το σήκωμα από το έδαφος και το σήκωμα πάνω από τους ώμους είναι ακριβώς οι δύο κινήσεις που η εργονομία συνιστά να αποφεύγονται.

Ρεύμα στο χωράφι, με κανόνες

Οι ηλεκτρικές βέργες θέλουν τροφοδοσία, και εκεί μπαίνουν οι μπαταρίες, τα δυναμό και τα ηλεκτροπαραγωγά ζεύγη. Η επιλογή εξαρτάται από το πόσες βέργες δουλεύουν ταυτόχρονα και από το πόσες ώρες κρατάει η βάρδια.

Ένα φορητό μηχάνημα με κινητήρα εσωτερικής καύσης παράγει μονοξείδιο του άνθρακα. Η αμερικανική Επιτροπή Ασφάλειας Καταναλωτικών Προϊόντων είναι κατηγορηματική: ποτέ σε κλειστό χώρο, ποτέ σε γκαράζ, υπόγειο ή αποθήκη, και πάντα μακριά από πόρτες, παράθυρα και ανοίγματα. Στον ελαιώνα ο κανόνας μεταφράζεται σε πρακτική: η γεννήτρια μένει έξω, σε ανοιχτό σημείο, ποτέ μέσα στο αγροτικό ή σε παράγκα, ούτε καν για λίγα λεπτά όσο βρέχει.

• Ανεφοδιασμός μόνο με σβηστό και κρύο κινητήρα.
• Καλώδια τραβηγμένα ώστε να μην περνούν από σημεία διέλευσης και να μη μένουν μέσα σε νερό.
• Σταθερή, επίπεδη βάση, μακριά από ξερά χόρτα.

Ο ατομικός εξοπλισμός που πραγματικά χρειάζεσαι

Δεν χρειάζεται πολύς εξοπλισμός, χρειάζεται να υπάρχει και να φοριέται. Γυαλιά για τα κλαδάκια και τα φύλλα που πέφτουν, γάντια με καλή λαβή, παπούτσια με προστασία και αντιολισθητική σόλα, κράνος όταν δουλεύουν δύο άτομα κάτω από το ίδιο δέντρο και ωτοασπίδες όταν το μηχάνημα είναι βενζινοκίνητο ή δουλεύει κομπρεσέρ.

Η οργάνωση του συνεργείου μετράει εξίσου. Όταν ξέρει ο καθένας ποιος ραβδίζει, ποιος μαζεύει και ποιος μετακινεί τα δίχτυα, μειώνονται οι άσκοπες διαδρομές και η κούραση. Και δεν στέκεται κανείς κάτω από τη βέργα την ώρα που δουλεύει.

Η συντήρηση κάνει τη διαφορά την επόμενη σεζόν

Ένα μηχάνημα που δεν συντηρείται δονείται περισσότερο, κάτι που αναφέρεται ρητά στα μέτρα ελέγχου των κραδασμών. Πριν τη σεζόν, έλεγξε φίλτρα, μπουζί, καλώδια και τη σύσφιξη στα σημεία ένωσης του κονταριού. Μετά τη σεζόν, καθάρισε τα εργαλεία από φύλλα και υγρασία, άδειασε ή σταθεροποίησε το καύσιμο και φόρτισε τις μπαταρίες πριν τις αποθηκεύσεις.

Τα δίχτυα θέλουν το ίδιο. Στέγνωμα πριν το μάζεμα, επισκευή των μικρών σκισιμάτων όσο είναι ακόμη μικρά και αποθήκευση σε σκιά, γιατί η υπεριώδης ακτινοβολία είναι αυτή που καθορίζει πόσες χρονιές θα αντέξουν.

Συμπέρασμα

Η γρήγορη συγκομιδή δεν βγαίνει μόνο από το πιο δυνατό μηχάνημα. Βγαίνει από τον συνδυασμό: εργαλείο με λογικούς κραδασμούς, δίχτυα και μέσα συλλογής που σε γλιτώνουν από το σκύψιμο, ασφαλής τροφοδοσία ρεύματος, στοιχειώδης ατομική προστασία και συντήρηση που γίνεται όταν πρέπει. Έτσι το κτήμα τελειώνει πιο γρήγορα και ο παραγωγός φτάνει στην επόμενη σεζόν χωρίς να το πληρώνει στα χέρια και στη μέση.

Πηγές

• EU-OSHA, Vibration. https://oshwiki.osha.europa.eu/en/themes/vibration
• EU-OSHA, Risk factors for musculoskeletal disorders in manual handling of loads. https://oshwiki.osha.europa.eu/en/themes/risk-factors-musculoskeletal-disorders-manual-handling-loads
• U.S. Consumer Product Safety Commission, Generators and Engine-Driven Tools. https://www.cpsc.gov/Safety-Education/Safety-Guides/Carbon-Monoxide-Home/Generators-and-Engine-Driven-Tools

Σχετικοί οδηγοί

Εικονική περιήγηση 360: τι να προσέξετε πριν παραγγείλετεΗ φράση «εικονική περιήγηση 360» καλύπτει σήμερα πολύ διαφορετικά πράγματα, από μια σειρά πανοραμικών φωτογραφιών μέχρι...Μεταχειρισμένο επαγγελματικό αυτοκίνητο: οδηγός αγοράςΓια μια μικρή επιχείρηση, το επαγγελματικό όχημα δεν είναι απλώς ένα αυτοκίνητο. Είναι ο χώρος αποθήκευσης,...Όλα όσα πρέπει να ξέρεις για το μασάζΤο μασάζ χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες για χαλάρωση και ανακούφιση, και τα τελευταία χρόνια έχει μπει...