Πολυοζώδης βρογχοκήλη: σημάδια και βήματα ελέγχου

Η διόγκωση του θυρεοειδούς είναι από τα ευρήματα που εντοπίζονται συχνά σε έναν έλεγχο ρουτίνας, πολλές φορές χωρίς ο ίδιος ο άνθρωπος να έχει παρατηρήσει κάτι. Όταν μέσα στον αδένα υπάρχουν περισσότεροι από ένας όζοι, η εικόνα περιγράφεται ως πολυοζώδης βρογχοκήλη. Ο όρος ακούγεται βαρύς, στην πράξη όμως περιγράφει μια απεικονιστική εικόνα και όχι μια έτοιμη διάγνωση. Το τι σημαίνει για τον καθένα ξεκαθαρίζει μόνο μετά από συγκεκριμένα βήματα ελέγχου.

Τι είναι η βρογχοκήλη

Το Εθνικό Σύστημα Υγείας της Βρετανίας περιγράφει τη βρογχοκήλη ως ένα εξόγκωμα ή μια διόγκωση στο μπροστινό μέρος του λαιμού, που οφείλεται σε διογκωμένο θυρεοειδή. Οι αιτίες είναι αρκετές: υπερλειτουργία ή υπολειτουργία του αδένα, όζοι μέσα στον θυρεοειδή, ορμονικές μεταβολές όπως στην εφηβεία, την εγκυμοσύνη και την εμμηνόπαυση, φλεγμονή του αδένα, αυτοάνοσα νοσήματα, έλλειψη ιωδίου και, πιο σπάνια, καρκίνος του θυρεοειδούς.

Η ίδια πηγή σημειώνει ότι η βρογχοκήλη συνήθως δεν είναι σοβαρή κατάσταση. Αυτό δεν σημαίνει ότι αγνοείται. Σημαίνει ότι η σωστή σειρά είναι πρώτα η αξιολόγηση και μετά η απόφαση, όχι το αντίστροφο.

Σημάδια που αξίζουν προσοχή

Το βασικό σημάδι, σύμφωνα με το NHS, είναι η διόγκωση στον λαιμό, που τις περισσότερες φορές δεν πονάει. Μπορεί να συνυπάρχουν και άλλες ενοχλήσεις:

• επίμονος βήχας χωρίς άλλη εξήγηση
• βραχνάδα στη φωνή
• αίσθηση ότι κάτι είναι σφηνωμένο στον λαιμό
• συριγμός κατά την αναπνοή
• δυσκολία στην κατάποση ή στην αναπνοή

Η δυσκολία στην αναπνοή αντιμετωπίζεται ως επείγον και χρειάζεται άμεση βοήθεια. Τα υπόλοιπα σημάδια δεν είναι λόγος πανικού, είναι όμως λόγος να προγραμματιστεί εξέταση αντί να περάσει ο καιρός.

Οι εξετάσεις που ζητούνται συνήθως

Η Mayo Clinic περιγράφει μια σειρά που ξεκινά από την κλινική εξέταση του λαιμού. Ακολουθούν εξετάσεις αίματος για τη λειτουργία του θυρεοειδούς, με μέτρηση της TSH και των ορμονών T4 και T3, καθώς και έλεγχος αντισωμάτων όταν υπάρχει υποψία αυτοάνοσης αιτίας, όπως η θυρεοειδίτιδα Hashimoto ή η νόσος Graves.

Το υπερηχογράφημα δίνει την εικόνα του αδένα και εντοπίζει τους όζους, το μέγεθος και τη θέση τους. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις προστίθεται σπινθηρογράφημα με ραδιενεργό ιώδιο, που δείχνει πώς λειτουργούν οι όζοι. Ένας ολοκληρωμένος έλεγχος για πολυοζώδη βρογχοκήλη συνδυάζει τη χαρτογράφηση των όζων στον υπέρηχο με τα εργαστηριακά ευρήματα, ώστε η κάθε βλάβη να αξιολογείται ξεχωριστά και όχι ως σύνολο.

Πότε μπαίνει στη συζήτηση η παρακέντηση

Η βιοψία με λεπτή βελόνα, υπό καθοδήγηση υπερήχου, γίνεται όταν χρειάζεται δείγμα κυττάρων από συγκεκριμένο όζο. Η Αμερικανική Εταιρεία Θυρεοειδούς αναφέρει ότι έως το 70% των βιοψιών δίνει καλοήθες αποτέλεσμα, με κίνδυνο κακοήθειας κάτω από 3%. Στο 3 έως 7% των δειγμάτων το αποτέλεσμα είναι κακόηθες, με ακρίβεια διάγνωσης 97 έως 99%. Υπάρχει και η κατηγορία των ύποπτων ευρημάτων, όπου ο κίνδυνος κακοήθειας υπολογίζεται σε 60 έως 75%.

Τα αποτελέσματα ταξινομούνται με το σύστημα Bethesda, που περιλαμβάνει έξι κατηγορίες, από τις σαφώς καλοήθεις έως τις κακοήθεις, με ενδιάμεσες τις ύποπτες και τις μη διαγνωστικές. Αυτή η ταξινόμηση είναι που καθορίζει το επόμενο βήμα, γι’ αυτό και η παρακέντηση δεν γίνεται σε κάθε όζο αδιακρίτως.

Πότε συζητιέται το χειρουργείο

Η Mayo Clinic αναφέρει ότι η χειρουργική αφαίρεση συστήνεται σε περιπτώσεις δυσκολίας στην αναπνοή ή στην κατάποση, σε υπερθυρεοειδισμό και σε καρκίνο του θυρεοειδούς. Οι υπόλοιπες επιλογές περιλαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή, ανάλογα με το αν ο αδένας υπολειτουργεί ή υπερλειτουργεί, καθώς και θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο.

Με άλλα λόγια, η απόφαση δεν κρίνεται από τον αριθμό των όζων ούτε από το μέγεθος της βρογχοκήλης μόνο του. Κρίνεται από το αν υπάρχουν πιεστικά συμπτώματα, από τη λειτουργία του αδένα και από το αποτέλεσμα της κυτταρολογικής εξέτασης.

Η παρακολούθηση στον χρόνο

Οι περισσότερες πολυοζώδεις βρογχοκήλες παραμένουν σταθερές και χρειάζονται περιοδική επανεκτίμηση. Το ζητούμενο είναι να υπάρχει μια σαφής βάση σύγκρισης: ίδιο πρωτόκολλο υπερήχου, καταγραφή των διαστάσεων κάθε όζου και παρακολούθηση των τιμών της TSH. Έτσι φαίνεται καθαρά αν κάτι αλλάζει και αν η αλλαγή χρειάζεται ενέργεια.

Καμία από τις παραπάνω πληροφορίες δεν αντικαθιστά την εξατομικευμένη ιατρική εκτίμηση. Λειτουργούν ως χάρτης, για να ξέρει κανείς τι ρωτάει και τι σημαίνει κάθε βήμα του ελέγχου.

Πηγές

• NHS, Goitre. https://www.nhs.uk/conditions/goitre/
• Mayo Clinic, Goiter – Diagnosis & treatment. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/goiter/diagnosis-treatment/drc-20351834
• American Thyroid Association, Fine Needle Aspiration Biopsy of Thyroid Nodules. https://www.thyroid.org/fna-thyroid-nodules/

Σχετικοί οδηγοί

Πόνος στο επιγάστριο: πότε δείχνει παγκρεατίτιδαΈνας πόνος ψηλά στην κοιλιά μπορεί να έχει πολλές εξηγήσεις, από μια βαριά γαστρεντερίτιδα μέχρι πρόβλημα...Οδηγός Οδοντιατρικής Υγείας: Αντιμετώπιση Φλεγμονής στα Ούλα, Στίλβωση ΔοντιώνΠολλά από τα προβλήματα που συναντάμε στο στόμα ξεκινούν με ένα μικρό σημάδι: λίγο αίμα στο...Γιατρός στο Σπίτι: Λύση Άμεσης Φροντίδας για Πολλές ΠαθήσειςΓιατρός στο Σπίτι: Λύση Άμεσης Φροντίδας για Πολλές Παθήσεις Η άμεση ιατρική υποστήριξη χωρίς μετακινήσεις είναι...